> Endülüs'ten kaçarak Ege'ye Manisa'ya yerleşen Sefarad kökenli Yahudi
bir
> ailenin çocuğuydu Moris. 1855 yılında Manisa'da doğmuştu. Fakir bir
> ailenin çocuğuydu. 9 yaşında yakalandığı ve o yıllarda öldürücü bir
> hastalık
> olan kuşpalazından Şinasi adlı bir hekimin çabaları ile kurtulduğu
için
> ailesi
> ismine Şinasi adını da eklemişti.
> Genç Moris Şinasi, önceleri Yahudi mezarlığında bekçilik yapmış, ama
> okur-yazar olmadığı anlaşılınca işten çıkarılmıştı. Daha sonra bir
tütün
> tüccarının yanına çalışmaya başlamıştı. Çalışkanlığı ile kısa sürede
> patronunun gözüne girmişti. 21 yaşında yanında çalıştığı tütün
tüccarının
> İskenderiye kentindeki bürosunun başına geçti Moris Şinasi. Tütün ve
> sigarakonusunda edindiği tecrübe ile kısa sürede tanınan bir tüccar
oldu.
> 25 yaşında Amerika'ya göç eden Moris Şinasi, Manisa'dan getirttiği
> tütünleri
> Amerika'da pazarlayarak ticarete devam etti.
> İnce kıyılmış tütünden hazırlanan sarma sigaraların kullanıldığı o
> yıllarda, otomatik sigara sarma ve paketleme makinesini geliştirip
> patentini aldı. Yine bir Yahudi olan arkadaşı Philip'i de ortak
alarak
> kurduğu şirket Philip-Moris tütün krallığının kuruluşuna kadar
uzandı.
> Şirket günümüzde de dünya sigara devlerinden biri olarak faaliyet
> göstermektedir.
> Moris Şinasi Ege'yi ve Manisa'yı unutmamıştı. Salgın hastalıklardan
ölen
> çocukları ve hüzünlü ailelerini de unutamıyordu. O yıllarda çocuk
> ölümlerine neden olan difteri, boğmaca gibi çocukluk çağı
hastalıkları
> ile mücadele için servetinin bir kısmını doğup büyüdüğü, hastalığında
> bakıldığı Manisa'ya vakfetti. Kurduğu vakıf Manisa'da zamanın en
ileri
> teknolojisi ile çocuk hastalıkları hastanesi inşa ederek faaliyete
> geçirdi.
> 1928 yılında ölen Moris Şinasi ne yazık ki hastanenin faaliyete
geçtiğini
> görememiştir.
> Günümüzde de Ege bölgesinin sayılı çocuk hastalıkları hastanelerinden
> olanMoris Şinasi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Sağlık
> Bakanlığına
> bağlı olarak çalışmaktadır. Moris Şinasi'nin hastane için kurduğu
vakıf
> hastanenin işletme giderlerine katkıda bulunarak bugün de faaliyetini
> sürdürmektedir.
> Diğerleri gibi bir Anadolu Yahudisiydi Moris Şinasi. Bir Anadolu
> insanıydı.
>
> 500 yıl önce engizisyondan kaçarak kendilerine kucak açan Anadolu
> hoşgörüsüne sığınmış, Anadolu insanı olarak yaşamış ve ölmüştü.
>
> Günümüzde de birlikte yaşadığımız ancak gayrimüslim diyerek, azınlık
> diyerek biraz ayırdığımız, ötelediğimiz insanlardan biriydi Moris
Şinasi.
> Anadolu hoşgörüsünü tanımış, benimsemişti. Etnik kimlikleri ne olursa
> olsun çocuklar ölmesin, aileler üzülmesin diye çabalayan vefakâr
> Anadolu insanlarından biriydi Moris Şinasi...
> O, bu toprağın insanıydı...
> Bu yazı, 15. Kasım 2003 günü İstanbul'da kanlı Sinagog
> eylemlerinde ölenlerin anısına ithaf olunmuştur.
>
bir
> ailenin çocuğuydu Moris. 1855 yılında Manisa'da doğmuştu. Fakir bir
> ailenin çocuğuydu. 9 yaşında yakalandığı ve o yıllarda öldürücü bir
> hastalık
> olan kuşpalazından Şinasi adlı bir hekimin çabaları ile kurtulduğu
için
> ailesi
> ismine Şinasi adını da eklemişti.
> Genç Moris Şinasi, önceleri Yahudi mezarlığında bekçilik yapmış, ama
> okur-yazar olmadığı anlaşılınca işten çıkarılmıştı. Daha sonra bir
tütün
> tüccarının yanına çalışmaya başlamıştı. Çalışkanlığı ile kısa sürede
> patronunun gözüne girmişti. 21 yaşında yanında çalıştığı tütün
tüccarının
> İskenderiye kentindeki bürosunun başına geçti Moris Şinasi. Tütün ve
> sigarakonusunda edindiği tecrübe ile kısa sürede tanınan bir tüccar
oldu.
> 25 yaşında Amerika'ya göç eden Moris Şinasi, Manisa'dan getirttiği
> tütünleri
> Amerika'da pazarlayarak ticarete devam etti.
> İnce kıyılmış tütünden hazırlanan sarma sigaraların kullanıldığı o
> yıllarda, otomatik sigara sarma ve paketleme makinesini geliştirip
> patentini aldı. Yine bir Yahudi olan arkadaşı Philip'i de ortak
alarak
> kurduğu şirket Philip-Moris tütün krallığının kuruluşuna kadar
uzandı.
> Şirket günümüzde de dünya sigara devlerinden biri olarak faaliyet
> göstermektedir.
> Moris Şinasi Ege'yi ve Manisa'yı unutmamıştı. Salgın hastalıklardan
ölen
> çocukları ve hüzünlü ailelerini de unutamıyordu. O yıllarda çocuk
> ölümlerine neden olan difteri, boğmaca gibi çocukluk çağı
hastalıkları
> ile mücadele için servetinin bir kısmını doğup büyüdüğü, hastalığında
> bakıldığı Manisa'ya vakfetti. Kurduğu vakıf Manisa'da zamanın en
ileri
> teknolojisi ile çocuk hastalıkları hastanesi inşa ederek faaliyete
> geçirdi.
> 1928 yılında ölen Moris Şinasi ne yazık ki hastanenin faaliyete
geçtiğini
> görememiştir.
> Günümüzde de Ege bölgesinin sayılı çocuk hastalıkları hastanelerinden
> olanMoris Şinasi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Sağlık
> Bakanlığına
> bağlı olarak çalışmaktadır. Moris Şinasi'nin hastane için kurduğu
vakıf
> hastanenin işletme giderlerine katkıda bulunarak bugün de faaliyetini
> sürdürmektedir.
> Diğerleri gibi bir Anadolu Yahudisiydi Moris Şinasi. Bir Anadolu
> insanıydı.
>
> 500 yıl önce engizisyondan kaçarak kendilerine kucak açan Anadolu
> hoşgörüsüne sığınmış, Anadolu insanı olarak yaşamış ve ölmüştü.
>
> Günümüzde de birlikte yaşadığımız ancak gayrimüslim diyerek, azınlık
> diyerek biraz ayırdığımız, ötelediğimiz insanlardan biriydi Moris
Şinasi.
> Anadolu hoşgörüsünü tanımış, benimsemişti. Etnik kimlikleri ne olursa
> olsun çocuklar ölmesin, aileler üzülmesin diye çabalayan vefakâr
> Anadolu insanlarından biriydi Moris Şinasi...
> O, bu toprağın insanıydı...
> Bu yazı, 15. Kasım 2003 günü İstanbul'da kanlı Sinagog
> eylemlerinde ölenlerin anısına ithaf olunmuştur.
>



Saygılar

Yorum